تفسیر عکس هوایی توسط کارشناس رسمی ذیصلاح (مهندس موسی صادقی نیک - شماره تماس 09120637956 ):
یکی از وظایف کارشناسان دادگستری ذیصلاح در این رشته همانا تفسیر عکسهای هوایی و ماهواره ای می باشد.
به همین خاطر در این مقاله سعی بر آموزش و نکات لازم برای اصول تفسیر عکسهای هوایی شرح داده می شود.
تفسیر عکسهای هوایی حدودا از ۱۵۰ سال پیش تا به امروز ادامه داشته است و در این زمان توانسته کمک زیادی به بشر از هر نظر از جمله کم کردن هزینه ها، بالا بردن سرعت ، بهینه سازی وقت و حل اختلافات ملکی داشته است.
این علم ۱۵۰ سال پیش توسط نظامیان برای اولین بار انجام شد تا بتوانند مناطق جنگی و حساس را شناسایی و بررسی نمایند.
عکس یک نقشه نیست یعنی چه؟
این بدان معنا است که در نقشه ها شما تمام عوارض را مشاهده نمی کنید.
تمام عوارض برای شما قابل مشاهده نیستند اما در عکس های هوایی تمام ویژگی های که بتوان آنها را مشاهده کرد وجود دارد .
می توان تمام اطلاعات موجود از آن را تا حد زیادی استخراج می نمود.
البته این بدان معنا نیست که ویژگی های زمین موجود در عکس هوایی مورد نظر قابل مشاهده باشد.
اما به صورت بصری هر شخصی می تواند عوارض موجود در یک عکس هوایی را شناسایی نماید.
برای مثال و درک بهتره این موضوع شما فرض کنید تا به حال چند بار از طریق تصاویر ماهوارهای گوگل محلی منطقهای خانه ای و غیره را بررسی و تشخیص داده اید؟
اما اصول تفسیر عکسهای هوایی ماهواره ای برای کارشناسان به همین سادگی نیست و نیاز به دقت و حوصله صبر تجربه دید مهندسی و غیره دارد.
مفسران عکس های هوایی باید همیشه چند نکته در تفسیر عکسهای هوایی به یاد داشته باشند.
البته در تفسیر عکسهای هوایی تجربه حرف اول را می زند یعنی یک مفسر با تجربه به صورت ناخودآگاه تمام نکات مورد نیاز در تفسیر عکسهای هوایی را در هنگام انجام پروژه به یاد دارد و پیاده می کند.
اما برای یک مفسره تازه کار کمی رعایت این نکات مشکل تر است.
در حقیقت تفسیر عکسهای هوایی رابطه مستقیمی با تجربه مفسره عکس هایهوایی دارد.
حتی در حالت کلی می توان گفت هر فعالیتی مربوط به فتوگرامتری رابطه مستقیمی با تجربه و تخصص مفسر دارد.
تعریف کلی تفسیر عکس:
در حالت کلی می توان گفت تفسیر عکس س عملی که به بررسی تصاویر عکس برداری شده از زمین در سنوات مختلف به منظور شناسایی اشیا و ارتباط آنها با هم و برای امور قضاوتی می باشد که نیاز به ارزیابی آگاهانه یک عارضه و یا شی ناشناخته و اهمیت آن عارضه و یا شیر نسبت به عوارض و یا اشیای دیگر و تجزیه و تحلیل آن ها می باشد.
همانطور که گفته شد تصاویر عکسهای هوایی باید به چند نکته توجه بود در ادامه به به صورت مفصل به آموزش و توضیح هر کدام از آنها می پردازیم.
اصول تفسیر عکسهای هوایی و ماهواره ای
بررسی عمق و ارتفاع عوارض در تصاویر هوایی با استفاده از دید استریو و استریوسکوپ:
مهمترین مورد در این مقاله بررسی تصاویر از لحاظ ارتفاعی و دید سه بعدی آنها می باشد در دید دو بعدی تصاویر همه عوارض کاملا مشخص نیست عوارض قابل تفکیک نمی باشند عوارض ارتفاعی مشخص نیستند اما با استفاده از دید سه بعدی شما کاملاً عوارض را می توانید بررسی نمایید و به اصطلاح آنها را با چشمان خود لمس کنید دید سه بعدی کمک زیادی به تشخیص عوارض به نحو احسنت دارد.
مفسّران و کارشناسان تصاویر هوایی معمولاً از زوج عکس ها استفاده می نماید تا دید سه بعدی داشته باشند در هر عکس برداری هوایی حداقل همپوشانی بین عکس ها ۶۰ درصد می باشد تا بتوانیم دید سه بعدی منطقه همپوشانی را داشته باشیم.
همچنین هر رن پروازی با رن بعدی و قبلی حدود ۲۰ درصد همپوشانی دارد.
برای مناطق بزرگ می توان از رنگ های موازی قبل و بعد نیز استفاده نمود.

اموزش تفسیر عکس هوایی با استریوسکوپ
مختصات و موقعیت دقیق منطقه
اولین عنصری که شما در تحلیل و تفسیر عکس های هوایی باید در نظر داشته باشید مختصات آن محل است.
حال می تواند ملک زمین کشاورزی و یا غیره باشد.
برای برای تعیین مختصات می توانید از روش های نقشه برداری مانند استفاده از جی پی اس ها کمک بگیرید.
لازم به ذکر است مرکز تصاویر هوایی معمولاً در هنگام تصویربرداری با استفاده از جی پی اس ثبت می شود.
رنگ و تن اشیا:
رنگ تصاویر ممکن است است از آنچه که در تصویر می بینید با واقعیت متفاوت باشد.
تنظیم میزان نور بازتاب شده از شی به سمت دوربین و سنجنده می باشد.
عوارض هر چه صاف تر باشند درخشان تر است.
یک جاده آسفالت سیاه را تصور کنید ممکن است در تصاویر هوایی به دلیل اینکه نور زیادی به سمت دوربین بازتاب می کنند روشن تر دیده شود.
عوارض و اشیایی مانند گیاهان و درختان چون بازتاب کمتری دارند تیره تر دیده شود.
و یا در طیف مادون قرمز گیاهان و درختان قرمز دیده می شود.
معمولاً مناطق مرطوب آبها سواحل و غیره که رطوبت بالایی دارند سیاه دیده می شود.
این در حالی است که مناطق گرم و خشک مانند شنزارها در تصاویر هوایی روشن دیده می شود.
ارتفاع های بالا به دلیل نزدیکی به سنجنده و یا دوربین روشن تر از مناطق پست دیده میشوند زیرا بازتاب نور بیشتری به دلیل فاصله کمتری با دوربین وجود دارد.
اندازه عارضه و شی:
یکی دیگر از مواردی که شما هنگام تفسیر عکس باید حتماً در نظر بگیرید اندازه شیء یا آن عارضه می باشد.
معمولاً در تفسیر عکس هوایی و ماهواره ای ما طول عرض و محیط دیوار را در عکس هوایی با توجه به مقیاس آن عکس اندازه گیری میکنیم.
یعنی اندازه مقیاس عکس باید مشخص باشد تا بتوان عوارض را با دقت بالا روی عکس هوایی اندازه گیری کرد.
حال با یک مثال می توانیم بگوییم که این اندازه دقیق چه کمکی به ما در تعیین عارضه را مشخص میکند.

فرض کنید مواردی همچون زمین های ورزشی فوتبال و یا انبار غلات دارای استانداردهای مشخص می باشد.
با دانستن این اندازه گیری ها در نقش شما به راحتی می توانید نوع عارضه و کاربری آن را مشخص کنید.
مثال دیگر چاه های قنات می باشد که معمولاً اندازه مشخصی دارد یا دانستن اندازه عرض یک جاده به تشخیص اتوبان یا جاده مالرو بودن آن کمک می کند.
راه دیگر اندازه گیری در تفسیر عکس هوایی و ماهواره ای به صورت نسبی میباشد.
یعنی چه یک عارضه را نسبت به عارضه مشخص مانند خانه که معمولاً مساحت و محیط مشخصی دارد.
اندازه گیری میکنیم برای مثال شما قادر خواهید بود یک چاه را با مقایسه با یک ملک معلوم در تفسیر عکس هوایی مشخص کنید.
سایه اشیا در عکس هوایی:
سایه ها را می توان در تفسیر عکس هوایی تا حدودی به یک تیغه دو سر تیز تشبیه کرد.
زیرا این سایه ها هم میتوانند باعث کمک به تفسیر بهتر عکس هوایی شوند هم می توانند مانع از تشخیص عوارض در عکس هوایی شوند.
اما معمولاً عکس های هوایی در دو ساعت ظهر صورت می گیرد تا سایه ها آنقدر بلند نباشند که عوارض زیر سایه ها محو شود و تاریکی روی تصویر هوایی به وجود آید.
سایه ها به چند طریق می توانند تفسیر تصاویر هوایی کمک کند.
برای مثال برای عوارضی که باریک می باشند و شکل آن مشخص نمی باشد مانند مجسمه های باستانی در حالت کلی خیلی از آثار تاریخی دیگر را با استفاده از از سایه آن ها می توان با سایه آنها با جزئیات بالا تشخیص داد.
مثلاً مجسمه یک میدان را تصور کنید از زاویه بالا جزئیات مجسمه واضح نیست.
اما با سایه آن میتوان تشخیص داد که چه مجسمه ای می باشد.
یا مثال دیگر برای تشخیص نوع درخت سوزنی و پهن بودن آن میتوان به سایه آن دقت نمود و برای مثال عدم شباهت سایه درخت کاج و درخت توت را تصور کنید.
اگر شما ساعت عکسبرداری را داشته باشید از طریق سایه می توانید ارتفاع عارضه را تخمین بزنید.
برای عوارض طبیعی زمین مانند پستی بلندی زمین سایه ها می توانند به شما در تشخیص ارتفاع پستی بلندی ها کمک کند.
همچنین سایه می تواند جهت قرارگیری آن شی عارضه را به شما نمایش دهد و در آخر می تواند تا حدودی به جنس عارضه کمک کند برای مثال سایه یک کوه با سایه حاصل از آبشار بزرگ در رنگ کمی متفاوت است.

سایه ها در تفسیر عکس هوایی و ماهواره ای
شکل عوارض و اشیا روی عکس هوایی
نکته دیگری که در هنگام تفسیر عکسهای هوایی باید در نظر گرفت شکل عوارض موجود در عکس هوایی می باشد .
عوارضی که به دست انسان ساخته می شود دارای خطوطی مستقیم و شکلی منظم است.
جاده های ساخت بشر یکی از این مثال ها است.

اموزش تفسیر عکس هوایی و ماهواره ای
اما عوارضی که به صورت طبیعی وجود دارند معمولاً عوارض پیچیده و غیر قابل تشخیص است.
حتی این مسئله در عوارضی همچون باغ ها و جنگل های ساخت بشر نیز به صورت واضح قابل تفسیر می باشد.
برای مثال جنگلهای طبیعی بدون قاعده و با پوششی بسیار پیچیده به وجود آمدند.
اما جنگل های ساخت بشر درختان با خطوط منظم در کنار هم کاشته شده اند و تقریباً اندازه برابر دارند.
بله ارتفاع یکی از مواردی است که شما هنگام بررسی شکل عوارض به آن باید دقت کنید در اینجا دید برجسته بینی و استریوسکوپ به شما کمک زیادی می کند.
( تفسیر عکس هوایی با استریوسکوپ )
برای مثال دیگر می توان گفت به صورت طبیعی وجود دایره در عکس های هوایی او را نمی توان یک عارضه طبیعی در نظر گرفت دایره های منظم معمولاً دودکش انبار غلات و غیره می باشد.
بافت منطقه در عکس هوایی
در حقیقت برای شناخت بافت باید از سایه، شکل، رنگ و غیره کمک گرفت بافت عوارض به نوعی شکل عوارض خطوط کناری آن ها را مشخص می کند.
این در اصول تفسیر عکس هوایی کمک زیادی می کند.
یک جنگل کوهستانی را در نظر بگیرید دارای شیار های خشن و سخت میباشد.
حال اگر یک عارضهای که از عبور یک جوی آرام تشکیل شده است را در نظر بگیرید لبههای کاملا نرم و صاف دارد و این صافی می تواند به تشخیص آن جوی آرام کمک کند
البته در بافت شما باید این نکته را در نظر داشته باشید که هرچه مقیاس کوچک تر می شود و فاصله هواپیما از زمین بیشتر میشود تشخیص بافت کمتر می شود زیرا جزئیات کمتری در کنارههای عوارض قابل تشخیص می باشد.
الگو در تفسیر عکس هوایی:
یکی از نکاتی که مفسران عکس هوایی کم تجربه به آن دقت نمی کنند الگوی عوارض می باشد در یک مثال برای شما تفاوت جنگل های طبیعی با پارکهای جنگلی را گفتیم.
این همان الگو در پارکهای جنگلی میباشد در پارک های جنگلی درختان با فاصله معین در ردیف و ستون از هم دیگر قرار می گیرد گونه درختان کمتر از جنگلهای طبیعی است.
معمولاً الگوهایی که توسط انسان ساخته می شوند استفاده از اشکال هندسی مانند دایره مربع مستطیل لوزی و غیره ساخته شدهاند که این در مورد عوارض طبیعی وجود ندارد.
ارتباط و انجمن بین عوارض:
با بررسی عوارض عوارض به اشیای نزدیکه عارضه مورد نظر میتوان آن عارضه را شناسایی نمود.
برای مثال دایره ای که نزدیک به تقاطع جاده ها باشد یک گذرگاه و میدان است .
اگر دایره ای در در کنار یک کارخانه آجرپزی باشد بدون شک دودکش آن کارخانه است.
معمولاً یک زمین فوتبال در یک مجموعه ورزشی می باشد و مثال های زیاد دیگری در این مورد می توان زد.
در این مقاله سعی بر این بود تا نکات مهم در تفسیر عکس و تصاویر هوایی شرح داده شود.
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد تمام موارد بالا با تجربه مفسر رابطه مستقیم دارد مفسر باتجربه به صورت ناخودآگاه تمام نکات بالا را در نظر گرفته و شروع به تفسیر عکسهای هوایی می کند.
همچنین برای تفسیر عکس هوایی توسط کارشناس رسمی دادگستری ذیصلاح در تفسیر عکسهای هوایی و ماهواره ای از طریق شماره های زیر ما تماس بگیرید.
09120637956
09103882676
(مهندس صادقی نیک)
همکاری در امور اراضی و املاک و تفسیر عکسهای هوایی و تصاویر ماهواره ای جهت حل پرونده های ملکی و منابع طبیعی و امور اراضی و زمین شهری و پیاده سازی \لاکهای ثبتی و رفع تداخلات و پیدا کردن حدودات پلاکات ثبتی و قدمت بنا و مساپل آب منطقه ای ها و شهرداری ها و محاکم دادگستری و غیره
همکاری در سراسر کشور انجام می گردد.